मंदाताई खरंच कोण होत्या ???



मंदाताई


लहानपणी शाळेत पाठ्यपुस्तकात स्वयंपाकीण काकुचा धडा सगळ्यांनी वाचलाच असेल. तशाच एका वेगळ्या काकुंशी माझी गाठ पडली त्याचीच ही गोष्ट. त्या आल्या त्यांनी पाहिलं आणि त्यांनी जिंकलच असे सुरवातीला नाही पण अनुभवांनी मला पटलेच. अगदी वाटले की पुल असते तर व्यक्ती आणि वल्ली मध्ये नक्की एक पात्र वाढलं असतं. तर मंडळी एका प्रभाती मी अगदी कामाच्या गडबडीत असताना तीन तीनदा दरवाजाची बेल वाजली.

टिंग टिंग

टिंग टिंग

टिंग टिंग

मी कणिक भिजवत होते, जरा हात धुवून पोचतच होते , तोवर पुन्हा दरवाजाची कडी पण जोरजोरात वाजवत एक

मध्यमवयीन स्त्री उभी होती.

“अहो, बेल वाजवली ना तीनदा ,मी येतच होते,”

“ ह्या ह्या ह्या ,मला वाटले बेल बंद आहे की काय ? म्हणून मी दरवाजाची कडी वाजविली.”

चेहरा थोडा ओशाळा आणि सालस. घाई घाईत गुंडाळलेली लकस वकस साडी. कपाळावर मोठे कुंकू. साधारण गोरी मध्यमवयीन साधारण अंगकाठीची स्त्री उभी होती. एका नजरेत मी बघितले.

“ घरात येऊ का ताई ? मी मंदा घारे .” स्वयंपाकासाठी त्या साठे काकूंनी पाठवले.

“ अरे हो हो ,या ना आत,”

मी घरात आले.

“तुम्ही समोर बसा, मी हात धुवून येतेच.”

खुर्ची कडे बोट दाखवत मी बसण्याची खूण केली. आणि आत गेले.

दोन मिनटात मी हॉल मध्ये आलेच तर मंदा घारे कुठे दिसेनाच. मी एकदम चक्रावले. गेल्या कुठे या ?

तेवढ्यात हातात फुले , तुळशी घेऊन बगीच्यात उभ्या असलेल्या घारे बाई मला दिसल्या. चेहऱ्यावर थोडे लोचट हसू.

“ वहिनी ,फुले खूप छान लागली आहेत. मी न विचारता तोडली, अर्थात देवाला काही तुम्ही नाही म्हणणार नाहीच ना ”

मी काहीच बोलले नाही.

“ राग नाही ना आला तुम्हाला ?

“ काकू चला आधी आपण कामाचे बोलू या का?”

मी विषय संपवला.


“ वहिनी , कसे आहे घरात माणसे किती त्याप्रमाणे मी पैसे घेते. चार असतील तर चार हजार महिना, त्यामध्ये रोजची भाजी पोळी, वरण भात एवढेच करते. एखादी कोशिंबीर करते. गोड धोड काही करावे लागले तर त्याप्रमाणे वेगळे पैसे द्यावे लागतील. पोळ्या रोज दहा या हिशेबाने पकडल्या आहेत.जादा असतील तर प्रत्येक पाचला शंभर वाढतील. दोन वेळेला यायचे असेल तर तीन हजार जास्त.”

एका दमात इतके सांगून त्यांनी श्वास घेतला. मी त्यांच्या हाती पाणी दिले.

अरे बापरे, माझ्या लग्नाला झाली पंचवीस वर्षे , या हिशेबाने चार गुणिले बारा गुणिले पंचवीस म्हणजे किती , असे

आकडे माझ्या नजरेसमोरून फिरू लागले. बाईग ! म्हणजे बारा लाख झाले की काय ? इतके दिवसात या घरचे मी बारा लाख वाचवले ? हां ,खरेच की.

आणि मला मेलीला एका लाख सुद्धा मागायची कधी हिम्मत झाली नाही ह्यांच्या कडे. शेवटी घरकी मुर्गी दाल

बराबर. मी मनात पुटपुटले.

“ फार जास्त मागत नाही मी, पण आता रेट वाढलेच आहेत. बाहेर मोठ्या ऑर्डर घेते, तेव्हा शंभर प्रमाणेच पात्राची

ऑर्डर असते.” इती घारे बाई.

“काय आहे की माझ्या लेकीचे लग्न दोन महिन्यांनी आहे, बाकी कामे पण असतील तेव्हा निदान तीन महिने तरी

मला स्वयंपाकाची बाई हवी आहे.”

“लग्न आहे होय ? मला बाई लग्न घर फार आवडते. खूप छान कित्ती मज्जा! ”

घारे बाई अगदी नाचल्या सारख्या गर्रकन फिरल्या. आता या गिरकी घेतात की काय असेच वाटले मला. त्यांचा तो

लहान मुलीचा अभिनिवेश बघून मला हसावे की रडावे तेच समजेना.

“ मग उद्यापासून येऊ का मी ? किती वाजता ?”

“ठीक आहे या उद्या नऊ वाजता.”

दुसऱ्या दिवशी मंदा ताई नऊ वाजण्या आधीच तयार.

“ वहिनी , अहो मी इथे आता तीन महिने काम करणार, म्हणजे तुमच्या घरातली होऊन. मग मला सगळे घर माहीत हवेना.”

मी एकदम अवाक झाले. हे काय विचित्र?

“ वहिनी, तुमची मुलगी आता किती वर्षाची आहे? तरी बावीस चोवीस असेलच ना.आता माझी पण तेवढीच राहिली

असती हो, दहा वर्षांची होती तेव्हा खूप तब्येत जास्त झाली होती आणि अचानक आम्हाला सोडूनच गेली ती देवाघरी.

आज मी पण तिचे लग्न केले असते.”

“मृणाल आता चोवीस ची होईल,”