मनसोक्त जगलेल्या मनस्वी महिला



ईश्वराने सुंदर सृष्टी निर्माण केली.बुद्धीमान पुरुष निर्माण केला.शेवटी सुंदर मेधावी स्त्री निर्माण केली.

स्त्री अणि पुरूष दोघांनाही जगण्याचा समान हक्क आहे.दोघही मानव आहेत.पण शेवटी पुरूष विश्वात स्त्री ही वामा ठरली.स्त्रिची भूमिका ,स्त्रिच जगणं, तिच वागणं ,तिच वावरण सार दुय्यम समजल्या गेल.स्त्री म्हणजे सेविका आणि पुरूष मालक !...असं हे स्त्री पुरूष जीवन होत.

अगदी राजकुमारीच्या नशिबातही हेच जीवन होत.स्त्रीला आपल मतं ,आवडी निवडी ,आपले निर्णय याचे स्वातंत्र्य नव्हते.गायीसारखी स्थिती होती.पुराण काळातही स्त्रिच्या नशिबी पुरुषाची अरेरावी होती.स्त्री स्वतंत्र नव्हतीच .

राजकुमारीचे 'स्वयंवर 'असायचे.परंतू त्या स्वतःचा 'वर 'पसंत करु शकत नव्हत्या.कारण त्यात ' पण ' असायचा. तो ' पण ' जो जिंकेल त्याच्या गळ्यात निमूटपणे राजकुमारी वरमाला घालायची.

परंतू त्या काळी काही स्त्रीया आपल्या मनाप्रमाणे जगल्या. सावित्री ही त्यातील मनस्वी पौराणिक स्त्री ! सावित्रीचे स्वयंवर हे खरे स्वयंवर होते! तिने स्वतः 'वर 'परीक्षाकरून

'बौद्धिक, मानसिक,भावनिकदृष्ट्या स्वतःच्या

योग्य ,सुस्वभावी , स्वतःच्या पसंतीचा 'वर' सत्यवान निवडला. आणि त्याच्याशी विवाहबद्ध झाली..

यमराजाबरोबर ती बरोबरीने, बुद्धीचातुर्याने,

मधूर बोलली. यमराजाबरोबर तेजस्वीपणे

सुसंवाद साधला. तिने अंध सासुसासर्‍यांना दृष्टी आणि राज्य,माता -पित्याला शंभर पुत्र ,स्वतःला शंभर पुत्र मागून घेतले.अर्थात पुत्रप्राप्तीकरिता यमराजाला तिच्या पतीचे म्हणजे सत्यवानाचे प्राण परत द्यावे लागले.

विदर्भ राजकुमारी लोपामुद्राचा विवाह अगस्ती ऋषींबरोबर झाला.विवाहानंतर ते आश्रमात आले.ऋषीआपल्या साधनेत लीन झाले. लोपामुद्रा पतीव्रता पत्नीप्रमाणे आश्रमाच्या कार्यात आणि अध्ययनात रमून गेली. एक दिवस अगस्त्य ऋषींनी आपले प्रेम प्रगट केले तेंव्हा लोपामुद्रा म्हणाली ‘हे मुनिवर, प्रेम एकट्याने करायचा विषय नाही. आणि सुखही एकट्याने उपभोगता येत नाही . दोघांनाही समान सुखानुभूती यायला हवी ’

‘ म्हणजे मला काय करावे लागेल?’ अगस्ती मुनींनी विचारले .

लोपामुद्रा म्हणाली , ‘मी राजकन्या असल्यामुळे माझे वास्तव्य राजमहलात होते ! तसे वातावरण तशा सुविधामध्ये मी या अपार सुखाची अनुभूती घेऊ शकेल.'

तुला माहित होते मी एक ऋषी आहे .जेंव्हा तू विवाहाला संमती दिली तेंव्हा तू हा विचार करायला हवा होता.'

तुम्ही माझ्या पिताश्रींना राज्य नष्ट करण्याची धमकी दिली होती. माझे वडिल तुमच्या पराक्रमापुढे ते हतबल झाले. माझ्या वडिलांच्या सुखाकरिता मी विवाहाचा प्रस्ताव स्विकारला.

मी समर्पित वृत्तीने निष्ठापूर्वक तुमच्या साथीने संसार करतेय.''

परंतू तुम्हाला जे सुख हव ते त्या योग्यता तुम्ही सर्वदृष्टीने सिद्ध करायला हवी.

'यामुळे माझे तपोबल नष्ट होईल'अगस्ती मुनींनी शंका स्पष्ट केली.

त्यांनी पराक्रमाने अपार धन आणले.

प्रेमाने तपोबल नष्ट होत नसते.प्रेमभावना दोघांमध्येही जागायला हवी.लोपामुद्राने मुनीचा प्रेम प्रस्ताव स्विकारला आणि त्यांना समजावले

की प्रेम दोन मनांची भाव सृजनता आहे.

संसारात प्रेम हे फक्त सुख नसून समर्पण आहे .

हस्तीनापूरचा राजा शंतनू शिकारीला जात असतांना त्याला तहान लागली होती.तिथे जवळच नदी दिसली. राजा शंतनू नदीवर पाणी प्यायला गेला.तेवढ्यात त्याला अप्सरेसारखी अतिशय सुंदर यौवना गंगा दिसली .राजा शंतनु तिच्यावर भाळला.

सौंदर्यवती गंगेसमोर राजा शंतनूने विवाहप्रस्ताव ठेवला .गंगा विवाहाला तयार झाली.परंतू आपली अट सांगितली . 'मी काहीही करतांना मला हटकायचे नाही. असे कां करते ?विचारायचे नाही.ज्यावेळी तुम्ही मला विचाराल त्यावेळी मी सारं सोडून निघून जाईन.'

गंगाने एका राजाशी विवाह करतांना आपली अट कबूल करून घेतली.

विवाहानंतर पुत्र झाला की तो पुत्र गंगा स्वतः नदीला अर्पण करीत असे.राजा शंतनुला समक्ष पुत्र हत्या बघतांना फार वेदना व्हायच्या .पण आपला पुत्र नदीत का टाकते ?असं तो विचारू शकत नव्हता.तशी अट होती.अशी सात अपत्ये गंगाने नदीत समर्पित केली.आठव्या पुत्राच्या वेळी राजा शंतनू पुत्र वियोग, पुत्राची हत्या सहन नाही करू शकला आणि शेवटी त्याने तिला विचारले 'कां पुत्रांना नदीत टाकून मारतेस ? ' अर्थात अट मोडल्यामुळे आठवा पुत्र जीवंत ठेवून गंगा निघून गेली. तो पुत्